محلله مثل آب قثاء الحمار يا آب بيخ چقندر يا رطبه يا آب مرزنجوش و بعضى از آن قطورات در گوش جانب وجع است مثلًا همين سعوطات در گوش قطور كنند يا آب گشنيز سبز . و بعضى از آن حشوم تآكل است اگر سبب وجع از تآكل باشد و بايد كه برفق استعمال كنند و به سختى پر نكنند كه درد زياده كند چون سك مع سعد و مع مصطكى و قوى از آن حليت مع كبيكج يا شونيز مسحوق به زيت يا فلفل يا دردى سوخته يا فرفيون يا عاقرقرحا است سابد دايمغز تخم شفتالو و فلفل مذكور پر كنند بلكه در وجع حار بارد دو بار بخار حشو نمايند و بعضسى از آن قلوعات است و آن علىحده مسطور خواهد شد و استعمال آن جائز نيست مگر آنكه در و در نفس دندان باشد نه در غير آن . [ ادويه مخدره ] و اما ادويه مخدره گاهى بر وجوه مذكوره استعمال كرده مىشود ليكن بهتر آن است كه به طريق لطوخ يا حشو به عمل آرند با وجود آنكه گاهى بطور مضمضات و بخورات به كار مىبرند پس گيرند برزالنج و افيون و ميعه و قنه هر واحد دو درم فلفل حلتيت هر واحد يك درم در عقيد انگور از آن شياف سازند و بر دندان دردناك نهند يا بستانند افيون و جندبيدستر به قدرى كه و حبه به روغن گل در گوش جانب درو بچكانند يا لطوخ از بيخ يبروج سازند يا تبخير رت لبيخ به طريق مسطور نمايند با بيخ بيروج تنها يا مع بزر البنج به شراب جوشانيده در دهن گيرند . و گاهى مخدرات فلونيا خورانيده مىشود و شاكى درد شفا مييابد و از آن در دهن ميگيرند خواب مىآرد و از جمله آنچه خدر مىكند به غير اذيت گرفتن آب بر برف سرد كرده در دهنست بتكرار حتى كه دندان را خدر كند و درد البته اكن شود و اگرچه گاهى در ابتدا زياده گردد . و گويند كه تعليق بيخ كبيكج و يا شيطرج و يا بيخ كرفس و يا عظم ميت و يا بلوار اعنبر و يا ناب ضبغ و يا ضرس ارنب و يا ضرس ميت و يا بيخ ذنب الاسد بر گردن صاحب وجع دندان مزيل وجع است علاج درد دندان حار تبريد لعاب بهدانه شيرهء عناب شيرهء مغز تخم تربوز در عرقيات برآورده شربت نيلوفر حل كرده بدهند و يا تمر هندى ده درم عناب ده عدد و شكر سفيد ده درم و دهند عنب الثعلب كزمازج گلنار پوست خشخاش گشنيز خشك بزر البنج هر يك نيم‌كوفته هر واحد يك مثقال عدس مسلم چهار درم در سه پاو آب بجوشانند چون نيم آثار بر آب مانده صاف نموده مضمضه كنند و گاهى صندل سرخ فوفل جوز السرو برگ مورد برگ حنا عنب الثعلب پوست آنار گل سرخ افزوده مىشود و تحرك دندان را نيز نفع مىبخشد . و اگر پوست هليله عنب الثعلب بزر البنج پوست خشخاش در آب جوشانيده صاف نموده سركه و گلاب و روغن گل آميخته مضمضه نمايند نيز مفيد است و سركه و گلاب آميخته در دهن دارند و يا سماق و زرد درد در آن افزايند و يا با آب سماق به اندكى آب بارتنگ مضمضه كنند و يا به سركه در روغن گل و آب خيار و آب كاهو يا آب گشنيز يا آب خرفه مع يك حبه افيون به عمل آرند . و اگر درد به غايت شديد باشد كافور را در سركه و گلاب حل كرده نيم‌گرم مضمضه نمايند و يا كافور و افيون هر دو آميخته بر دندان ضماد نمايند كه معمول است و روغن گل كه قدرى افيون در آب حل كرده در آن آميخته باشند در دهن دارند يا به پنبه آلوده در دندان نهند و يز اندامى افيون بر دندان بمالند و سون زرد استعمال كنند و بعد از زمانه ابتدا قدرى مصطكى و روغن گل گداخته نيم‌گرم در دهان دارند و هنگام شدت درد افيون و كافور به اندكى عاقرقرحا سوده در بيخ دندان بچسبانند يا بمالند و مكرر به عمل آرند . و اگر بدين تدبير فائده نشود و در مادى فصد سرور و چهار گ كنند و يا زبور بر لثه چسبانند و يا حجامت ذقن نمايند و با فصد رگ زير زبان كشانيد و بعد از نضج به مسهل صفرا و يا بصر و پوست هليله زرد و تمر هندى و شكر طبرز و يا به مطبوخ هليله و به مطبوخ فواكه تنقيه نمايند و غذا مزوره ماش يا شيره مغز بادام و يا تمر هندى با شيره بادام و شكر و يا رمانيه با شيره مغز بادام و شك مناسب است و برش بر دندان بمالند و اطفيل گشنيزى يك توله خوردن عناب گاو زبان در آب يا عرق گاو زبان ماليده صاف كرده شربت بنفشه داخل نموده بنوشند . و يا بعد فصد سررو عناب گشنيز خشك خطمى گاو زبان در عرق گاو زبان شب تر كرده صبح ماليده صاف نموده شربت بنفشه و خاكشى داخل كرده بدهند و از پوست كيكر و پوست سرس و برگ چنبلى گشنيز خشك عدس مسلم جوشانيده مضمضه كنند و نمك هندى پهتكرى هر يك نيم توله سوده در عسل خمير كرده در ظرف آهنى سوخته و شاخ گوزن سوخته و فل سوخته كزمازج سنبل الطيب گلنار اقاقيا سورنجان هر يك شش ماشه پوست هليله زرد سعد كوفى اذخر بابونه ريك چهار ماشه كوفته بيخته سنوان سازند . و اگر از نزله باشد كوكنار بزر البنج شهدانج عذبه عدس مسلم بيخ شهدا يخ مكوه هر يك توله عناب هفت عدد جوشانيده مضمضه كنند و از سياهى تا به و نمك طعام سنون نمايند و درد و از آن كه به سبب نزله حار بارد و خفقان و بواسير باشد تدبيرش در بحث رمد گذشت . و اگر با نزله و درد گوش و صداع بود اسطوخودوس گل نيلوفر هر يك چهار ماشه جوشانيده شربت بنفشه داخل كرده دهند و روز دوم عناب پنج دانه افزايند و كوكنار و بزر البنج گشنيز خشك خولنجان هر يك چهار ماشه جوشانيده